Współpraca w ramach UE

Polityka azylowa i migracyjna

Azyl:

Polityka azylowa UE to w chwili obecnej jeden z najprężniej rozwijających się obszarów Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (PWBiS). Jednym z jej filarów jest Wspólny Europejski System Azylowy (CEAS). Celem pierwszego etapu budowy CEAS (1999-2004) była harmonizacja ram prawnych obowiązujących w państwach członkowskich w dziedzinie azylu na podstawie wspólnych norm minimalnych. Celem drugiego etapu (2009-2013) było utworzenie wspólnej procedury azylowej oraz jednolitego statusu ochrony. Propozycje nowych aktów zostały uzupełnione inicjatywami dotyczącymi praktycznej współpracy, solidarności oraz zewnętrznego wymiaru azylu i migracji. Na CEAS składa się pięć aktów prawnych: dyrektywa recepcyjna, dyrektywa proceduralna, dyrektywa kwalifikacyjna oraz rozporządzenia Dublin (wyznacza państwo członkowskie odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku azylowego) i Eurodac (system porównywania odcisków palców na potrzeby stosowania rozporządzenia Dublin). Obecnie trwają prace implementacyjne do prawodawstwa krajowego.

W związku z opublikowanym w maju 2015 r. Europejskim Programem w zakresie Migracji oraz narastającą presją migracyjną, Komisja Europejska zapowiedziała przegląd rozporządzenia Dublin.

 

Migracja legalna:

Migracja legalna, w odróżnieniu od migracji nielegalnej, charakteryzuje się tym, iż wjazd i pobyt cudzoziemca na teren danego państwa jest zgodny z prawem, a dany cudzoziemiec posiada wszelkie dokumenty niezbędne do zalegalizowania jego pobytu. Warunki jego wjazdu i pobytu, a także zatrudnienia są ściśle określone w prawie. Dlatego też ten rodzaj migracji obejmuje kwestie związane z legalizacją pobytu, migracją zarobkową, a także zagadnienia związane z integracją cudzoziemców ze społeczeństwem przyjmującym.

Legalna migracja to obszar polityki migracyjnej, który w największym stopniu podlega regulacjom państw członkowskich. To państwa członkowskie decydują o zakresie przyznawanych praw, np. dla pracowników cudzoziemskich oraz kryteriach dotyczących ich pobytu. W celu skutecznej walki z kryzysem demograficznym w Unii Europejskiej oraz związanym z tym brakiem wystarczającej siły roboczej, na poziomie europejskim podjęto decyzję o konieczności wypracowania wspólnych dla całej Unii zasad postępowania wobec migrantów legalnych, które przyczyniłyby się do zwiększenia atrakcyjności Unii Europejskiej jako miejsca do osiedlania się i podjęcia pracy (stałej lub sezonowej). Ponadto, promocja i rozwijanie legalnej migracji są uważane obecnie za jeden
z najskuteczniejszych instrumentów walki z nielegalną imigracją, który wzmocni bezpieczeństwo w Unii Europejskiej.

Obecnie toczą się prace we właściwych gremiach Rady Unii Europejskiej oraz Parlamentu Europejskiego nad projektem dyrektywy, która regulowałaby warunki wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu prowadzenia badań naukowych, odbywania studiów, udziału w wymianie młodzieży szkolnej, szkoleniu za wynagrodzeniem i bez wynagrodzenia, wolontariacie lub pracy w charakterze au-pair.

 

Zwalczanie nielegalnej migracji:

Obecnie trwają prace nad przygotowaniem skutecznej odpowiedzi na presję migracyjną na granicach zewnętrznych UE.

W związku z niespotykaną do tej pory skalą zjawiska, Komisja Europejska zaproponowała szereg działań, mających na celu zaradzenie aktualnemu kryzysowi. Wśród najważniejszych instrumentów wskazać należy: programy przesiedleń i relokacji, Unijny plan działania na rzecz zwalczania przemytu migrantów na lata 2015-2020, Plan działania UE w zakresie powrotów, czy unijny wspólny wykaz bezpiecznych państw pochodzenia.

Nielegalnej migracji nie można kontrolować w pełnym stopniu, a liczbę nielegalnych imigrantów przebywających w UE, czy w danym państwie członkowskim można jedynie oszacować. Jest to zjawisko niosące ze sobą również zagrożenia dla bezpieczeństwa  wewnętrznego obywateli UE, gdyż wiąże się z innymi, niebezpiecznymi zjawiskami, tj. przestępczością zorganizowaną, handlem ludźmi czy terroryzmem. Dlatego też niezwykle ważne jest, aby działania zmierzające do walki z nielegalną imigracją i innymi procederami z nią powiązanymi były spójne, a co za tym idzie, wspólne dla całej UE. 

 

Globalne Podejście do Migracji (GAM):

Globalne Podejście do Migracji i Mobilności (GAMM) jest inicjatywą realizującą zewnętrzny wymiar podejścia UE do zagadnień migracji i azylu. Stanowi podstawowe i najważniejsze ramy dialogu i współpracy UE z państwami trzecimi w ww. zagadnieniach.

GAMM funkcjonuje w czterech obszarach tematycznych: 1) migracja legalna i mobilność, 2) nieregularne migracje i przeciwdziałanie handlowi ludźmi, 3) promowanie ochrony międzynarodowej i poszerzanie zewnętrznego wymiaru polityki azylowej UE, 4) wzajemne oddziaływanie polityk migracyjnej i rozwojowej. W swoich działaniach łączy współpracę na poziomie politycznym z jej wymiarem praktycznym. GAMM obejmuje swoimi ramami wszystkie zewnętrzne procesy polityczne i dialogi bilateralne. Dotyczy to również kluczowych z punktu widzenia Polski procesów i dialogów odnoszących się do kwestii migracyjnych, a skierowanych na wschód, takich jak Partnerstwo Wschodnie, czy Proces Praski.

Podstawowym instrumentem praktycznej współpracy w ramach GAMM są Partnerstwa na rzecz Mobilności. Do chwili obecnej Partnerstwa na rzecz mobilności zawarto z: Mołdawią, Cape Verde, Gruzją, Armenią, Marokiem, Azerbejdżanem i Tunezją. Polska jest stroną wszystkich Partnerstw zawartych z krajami Partnerstwa Wschodniego, natomiast Partnerstwo z Tunezją jest pierwszym porozumieniem z krajem regionu Morza Śródziemnego podpisanym przez Polskę.

 

Europejska Sieć Migracyjna:

Europejska Sieć Migracyjna [ESM] została powołana na mocy Decyzji Rady WE/381/2008 z dnia 14 maja 2008 roku. Jej głównym celem jest zaspokojenie zapotrzebowania instytucji Unii oraz organów i instytucji państw członkowskich na aktualne, obiektywne, wiarygodne i porównywalne informacje w zakresie migracji i azylu. Informacje te mają stanowić punkt wyjścia dla polityków i ekspertów kształtujących politykę na poziomie krajowym i europejskim do lepszego rozumienia aktualnych wyzwań w dziedzinie migracji, w tym przede wszystkim wspierać Komisję Europejską w decydowaniu, czy potrzebne są dalsze działania na poziomie europejskim.

Upowszechniane przez ESM informacje mają również przyczyniać się do podnoszenia wiedzy ogółu społeczeństwa na temat zjawisk w zakresie migracji i azylu.

Krajowy Punkt Kontaktowy Europejskiej Sieci Migracyjnej w Polsce (PL KPK ESM) jest zlokalizowany w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych.

 

PL KPK ESM:

Strona internetowa: https://www.emn.gov.pl

E-mail: esm@mswia.gov.pl

Tel.: (+48 22) 601 39 42; 601 39 83; 601 39 51

Fax: +48 22 601 54 62

Strona ESM: www.emn.europa.eu

 

Logotyp EMN

Mapa serwisu